1. Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami
20 września 2019 roku weszła w życie Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Akt prawny jest kluczowym elementem rządowego programu Dostępność Plus. Celem ustawy jest poprawa warunków życia i funkcjonowania obywateli ze szczególnymi potrzebami. Zaliczają się do nich osoby z niepełnosprawnościami oraz m.in. osoby o obniżonej sprawności z powodu wieku lub choroby, kobiety w ciąży. Ustawa obowiązuje podmioty publiczne, które są zobowiązane do zapewnienia co najmniej minimalnej dostępności architektonicznej, informacyjno – komunikacyjnej i cyfrowej. Za koordynację wdrażania przepisów ustawy jest odpowiedzialny Minister ds. Rozwoju Regionalnego. Na podstawie ustawy utworzony został Fundusz Dostępności, którego celem jest udzielanie wsparcia finansowego na dostosowanie budynków podmiotów publicznych oraz budynków mieszkalnictwa wielorodzinnego. Ustawa przewiduje sankcje za brak realizacji zasady dostępności. Na podmioty publiczne, które nie spełniają minimalnych wymagań, przysługuje skarga na brak dostępności.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001696
Więcej informacji znajduje się na stronie Funduszy Europejskich: https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-europejskie-bez-barier/dostepnosc-plus/ustawa-o-dostepnosci/
2. Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych
W Polsce obowiązuje Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (ustawa o dostępności cyfrowej). Akt prawny wprowadza obowiązek dostępności cyfrowej i umieszczenia na stronie deklaracji dostępności strony internetowej i aplikacji mobilnej. Ustawa określa kompetencje Ministerstwa Cyfryzacji w zakresie monitoringu stron www i aplikacji mobilnych. Zgodnie z ustawą, dostępność cyfrowa oznacza zgodność ze standardem WCAG 2.1. AA. Standard określa uniwersalne zasady, jakie powinna spełniać nowoczesna strona internetowa podmiotu publicznego, aby osoby z niepełnosprawnością mogły z niej korzystać w bezproblemowy sposób. W kwietniu 2023 weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych oraz ustawy – Ordynacja podatkowa.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000848
3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku z uwzględnieniem zmian wprowadzonych Obwieszczeniem Ministra Rozwoju i Technologii z 15 kwietnia 2022 roku, określa warunki techniczne użytkowania budynków mieszkalnych, które mają zapewnić m.in.:
- utrzymanie stanu technicznego budynku na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo ludzi i mienia w okresie jego użytkowania
- ochronę zdrowia i życia ludzi w pomieszczeniach budynku,
- utrzymanie wymaganego stanu estetycznego budynku,
- zgodne z przeznaczeniem użytkowanie budynku i znajdujących się w nim pomieszczeń oraz urządzeń związanych z budynkiem,
- możliwość racjonalizacji zużycia wody i nośników energii zgodnie z wymaganiami użytkowników lokali, nie powodujący pogorszenia właściwości użytkowych i technicznych budynku i związanych z nim urządzeń,
- racjonalne wykorzystanie energii,
- oświetlenie dzienne mieszkania.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002442
4. Konwencja o prawach osób z niepełnosprawnościami
Konwencja o prawach osób z niepełnosprawnościami została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 roku. Celem Konwencji jest ochrona i zapewnienie równego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności przez osoby z niepełnosprawnościami na równi ze wszystkimi innymi obywatelami. Dokument został ratyfikowany przez Polskę 12 września 2012 roku. Polska zobowiązana jest do wprowadzenia w życie zawartych w Konwencji standardów postępowania w celu zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami realizacji ich praw.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20120001169
5. Nowa europejska karta osób z niepełnosprawnościami
Komisja Europejska zaproponowała wprowadzenie nowej europejskiej karty osób z niepełnosprawnościami. Karta ma potwierdzać status osoby na terenie Unii Europejskiej. Posiadacze karty będą mieć równy dostęp do specjalnych warunków i preferencyjnego traktowania na terenie Unii.
https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1139&langId=pl
6. Europejski Akt o Dostępności
9 maja 2024 roku Prezydent RP podpisał ustawę o zapewnianiu spełniania wymogów dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Ustawa nosi nazwę „Polski Akt o Dostępności” (w skrócie PAA). Ustawa stanowi wprowadzenie w życie ustawy Dyrektywy Unii Europejskiej pod nazwą „Europejski Akt o Dostępności (w skrócie EAA). Dzięki nowym przepisom osoby ze szczególnymi potrzebami otrzymają łatwiejszy dostęp do niektórych cyfrowych urządzeń i usług.
Ustawa będzie obowiązywać od 28 czerwca 2025 roku.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000731